W dniu 30 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy nie wydał oczekiwanej uchwały w sprawie o sygnaturze III CZP 15/25, lecz postanowił zawiesić postępowanie. W uzasadnieniu tej decyzji (postanowienie z dnia 30 lipca 2025 r.) wskazano, że przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej toczą się obecnie trzy sprawy pochodzące z Polski, które dotyczą wykładni przepisów regulujących sankcję kredytu darmowego. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, zakres zagadnień rozstrzyganych w postępowaniach przed TSUE częściowo pokrywa się z pytaniami prawnymi, które miały zostać rozpatrzone w ramach planowanej uchwały. W związku z tym SN uznał, że dalsze procedowanie w sprawie powinno zostać wstrzymane do czasu wydania rozstrzygnięć przez Trybunał.
Pytania, które miały być przedmiotem uchwały, obejmowały kluczowe problemy prawne związane ze stosowaniem art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.
Po pierwsze:
czy sąd orzekający ma obowiązek z urzędu zbadać wszystkie przyczyny uzasadniające zastosowanie sankcji kredytu darmowego wskazane w art. 45 ust. 1 ustawy, także te niewskazane przez kredytobiorcę w pisemnym oświadczeniu, czy też jest związany wyłącznie treścią tego oświadczenia.
Po drugie:
Po drugie: czy roczny termin na złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji biegnie od dnia wykonania umowy przez kredytodawcę, czy też od dnia wykonania umowy przez obie strony.
Po trzecie:
czy samo stwierdzenie, że dane postanowienia umowy są abuzywne, stanowi podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Po czwarte:
czy dopuszczalne jest zastrzeżenie w umowie oprocentowania kapitałowego także w odniesieniu do tej części kredytu, która została przeznaczona na zapłatę prowizji lub innych pozaodsetkowych kosztów.
Po piąte:
czy błędne wyliczenie RRSO oraz całkowitej kwoty do zapłaty, wynikające z oprocentowania kredytowanych kosztów pozaodsetkowych, samo w sobie stanowi podstawę do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Z uwagi na doniosłość problematyki oraz jej wpływ na praktykę orzeczniczą i sytuację konsumentów na rynku usług finansowych, będziemy monitorować dalszy bieg postępowania zarówno przed TSUE, jak i przed Sądem Najwyższym. Wydanie uchwały w sprawie III CZP 15/25 – choć odłożone w czasie – może w przyszłości istotnie wpłynąć na jednolitość stosowania przepisów o sankcji kredytu darmowego i wzmocnienie ochrony konsumenckiej.
