Zastanawiasz się, czy przedawnienie roszczeń kredytowych pozwala Ci jeszcze pozwać bank za nieuczciwą umowę?
Przedawnienie roszczeń kredytowych a kredyt frankowy – co musisz wiedzieć
W obliczu rosnącej liczby spraw sądowych dotyczących kredytów frankowych i złotówkowych, coraz więcej kredytobiorców zastanawia się, ile czasu mają na dochodzenie swoich praw. Przedawnienie roszczeń to kluczowy aspekt, który może zadecydować o sukcesie lub porażce w sporze z bankiem.
Nie pozwól, by upływający czas odebrał Ci prawo do sprawiedliwości i odzyskania swoich pieniędzy.
W tym kompleksowym przewodniku wyjaśnimy:
- Jakie są terminy przedawnienia dla różnych typów kredytów
- Od kiedy liczy się bieg przedawnienia
- Jak skutecznie przerwać przedawnienie roszczeń
- Jakie działania podjąć, aby zabezpieczyć swoje prawa
Dlaczego przedawnienie ma znaczenie?
Jeśli posiadasz kredyt frankowy (CHF), złotówkowy oparty o WIBOR lub kredyt konsumencki, powinieneś bezwzględnie wiedzieć, że Twoje roszczenia wobec banku mogą się przedawnić. Oznacza to, że jeśli nie podejmiesz odpowiednich działań prawnych w wyznaczonym przez przepisy czasie, bezpowrotnie stracisz możliwość odzyskania nawet setek tysięcy złotych.
Przedawnienie w sprawach kredytowych działa jak niewidzialny zegar odliczający czas, po którym bank może skutecznie bronić się przed Twoimi roszczeniami, powołując się na upływ czasu. Nawet jeśli Twoje żądania są w pełni uzasadnione, a umowa zawierała niedozwolone klauzule, po przedawnieniu szanse na odzyskanie pieniędzy drastycznie maleją.
Czym skutkuje przedawnienie roszczeń?
Przedawnienie roszczenia oznacza, że:
- Bank może skutecznie uchylić się od Twoich roszczeń
- Sąd oddali Twoje powództwo, jeśli bank podniesie zarzut przedawnienia
- Stracisz prawo do dochodzenia zwrotu nadpłaconych kwot
- Nie odzyskasz nadpłaconych odsetek, prowizji i innych opłat
Rodzaje roszczeń wobec banku – co możesz odzyskać?
W sporach z bankami dotyczącymi umów kredytowych możemy wyróżnić dwa podstawowe rodzaje roszczeń, które różnią się pod względem zasad przedawnienia:
1. Roszczenie o ustalenie nieważności umowy kredytowej (niemajątkowe)
To fundamentalne roszczenie, które pozwala ustalić, że umowa kredytowa była wadliwa od samego początku i nie wywołuje skutków prawnych.
- Nie ulega przedawnieniu
- Czego dotyczy? Uznania, że umowa była nieważna od początku (ex tunc)
- Podstawa prawna: Art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego
- Skutek: Możliwość dochodzenia zwrotu wszystkich świadczeń wynikających z nieważnej umowy
2. Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia (majątkowe)
To roszczenie dotyczy konkretnych sum pieniężnych, które kredytobiorca nienależnie zapłacił bankowi na podstawie nieważnej lub zawierającej niedozwolone klauzule umowy.
- Ulega przedawnieniu – najczęściej po 6 latach (dla spraw po 9.07.2018) lub 10 latach (dla wcześniejszych).
- Czego dotyczy? Nadpłaconych rat, odsetek, prowizji, opłat bankowych i innych świadczeń
- Podstawa prawna: 410 §2 w zw. z art. 405 Kodeksu cywilnego
Skutek: Możliwość odzyskania konkretnych kwot pieniężnyc
Terminy przedawnienia kredytów – szczegółowa analiza
Terminy przedawnienia roszczeń związanych z kredytami różnią się w zależności od rodzaju umowy kredytowej oraz momentu, w którym powstało roszczenie. Poniżej przedstawiamy szczegółową analizę dla najpopularniejszych rodzajów kredytów:
Kredyty frankowe (CHF)
Kredyty denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego są obecnie najczęściej kwestionowanymi umowami ze względu na zawarte w nich niedozwolone klauzule przeliczeniowe.
- Termin przedawnienia:
- 6 lat dla roszczeń powstałych po 9 lipca 2018 r.
- 10 lat dla roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 r.
- Początek biegu terminu: Od momentu, gdy konsument dowiedział się o nieważności umowy lub abuzywności klauzul
Kredyty złotowe oparte o WIBOR
Rosnąca liczba kredytobiorców kwestionuje również umowy kredytów z złotowych opartych o wskaźnik WIBOR, zarzucając nieprawidłowości w jego stosowaniu.
- Termin przedawnienia:
- 6 lat dla roszczeń powstałych po 9 lipca 2018 r.
- 10 lat dla roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 r.
- Początek biegu terminu: Od uzyskania wiedzy o nieprawidłowościach w stosowaniu wskaźnika WIBOR
Kredyty konsumenckie - Sankcja kredytu darmowego (SKD)
W przypadku kredytów konsumenckich istnieje możliwość skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego, gdy umowa zawiera nieprawidłowości.
- Termin przedawnienia:
- 6 lat (po 9 lipca 2018 r.)
- 10 lat (przed tą datą). W praktyce tylko jeżeli Kredytobiorca przed 09.07. 2018 r. złożył oświadczenie o skorzystaniu z SKD.
- Zgłoszenie SKD:
- Najpóźniej w terminie 1 roku od dnia spłaty kredytu – zgodnie z art. 45 ust. 4 u.k.k.
- Jeżeli konsument nie zgłosi SKD w tym terminie, nie może jej już skutecznie podnieść
Jak liczyć termin przedawnienia w sprawie kredytu?
Kluczowa kwestia - "świadomość konsumenta"
Najważniejszym elementem przy liczeniu terminu przedawnienia jest ustalenie momentu, w którym kredytobiorca dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o podstawie swojego roszczenia. Ten moment jest indywidualny dla każdego przypadku i zależy od wielu czynników:
- Dostępu do informacji o abuzywności klauzul
- Poziomu wiedzy prawniczej i ekonomicznej
- Mediów informujących o problemach z kredytami
- Upowszechnienia wiedzy o konkretnych wyrokach sądowych
Co mówią przepisy i orzecznictwo?
Aby zrozumieć, jak sądy i organy regulacyjne interpretują kwestie przedawnienia roszczeń kredytowych, warto zapoznać się z najważniejszymi przepisami i orzeczeniami:
Art. 118 Kodeksu cywilnego
Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 118 KC:
„Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.”
Warto pamiętać, że przed 9 lipca 2018 roku podstawowy termin przedawnienia wynosił 10 lat, a nie 6 lat jak obecnie.
Uchwała Sądu Najwyższego z 13.01.2022 r., III CZP 61/22
Ta przełomowa uchwała Sądu Najwyższego wprowadziła istotne wyjaśnienia dotyczące liczenia terminu przedawnienia w sprawach kredytów frankowych. SN stwierdził, że:
„Termin przedawnienia roszczeń z tytułu zwrotu świadczenia nienależnego zaczyna biec dopiero wówczas, gdy konsument dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o abuzywności klauzul w umowie.”
Oznacza to, że nie wystarczy samo zawarcie umowy czy występowanie wadliwych postanowień – kluczowa jest świadomość konsumenta o tych nieprawidłowościach.
Wyrok TSUE z 10.06.2021 r. (C 776/19 do C 782/19)
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim orzeczeniu podkreślił, że:
„Konsument musi zostać należycie poinformowany o skutkach prawnych, zanim rozpocznie się bieg terminu przedawnienia. Zasada skuteczności prawa unijnego wymaga, aby terminy przedawnienia nie były liczone od momentu, gdy konsument nie miał świadomości abuzywności postanowień umownych.”
Orzeczenie to wzmacnia pozycję kredytobiorców, wskazując, że banki nie mogą powoływać się na przedawnienie, jeśli konsument nie miał pełnej wiedzy o swoich prawach.
Przełomowy wyrok TSUE i jego konsekwencje
Sprawa Dziubaków (C-260/18) z 3 października 2019 r.
3 października 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości UE wydał przełomowy wyrok w sprawie Dziubaków (C-260/18), który istotnie zmienił sytuację prawną kredytobiorców frankowych w Polsce. Wyrok ten:
- Potwierdził możliwość uznania nieważności całej umowy kredytowej w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzul przeliczeniowych
- Wyjaśnił, że sądy krajowe nie mogą uzupełniać luk w umowie po usunięciu nieuczciwych warunków
- Dał konsumentom możliwość wyboru między unieważnieniem umowy a usunięciem nieuczciwych warunków
Konsekwencje dla liczenia przedawnienia
Niektóre sądy w Polsce zaczęły traktować datę wydania wyroku w sprawie Dziubaków (3.10.2019 r.) jako moment, od którego konsumenci mogli przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się o możliwości unieważnienia umowy kredytowej.
Oznacza to, że:
- Dla roszczeń majątkowych powstałych po 9.07.2018 r. termin przedawnienia może upływać już 3 października 2025 roku
- Dla roszczeń powstałych przed 9.07.2018 r. (objętych 10-letnim terminem) termin może upływać 3 października 2029 roku
Ryzyko uznania "powszechnej wiedzy"
Istnieje rosnące ryzyko, że sądy zaczną przyjmować, iż po wyroku w sprawie Dziubaków wiedza o możliwości uznania umowy za nieważną stała się „powszechnie dostępna” dla przeciętnego konsumenta. Może to prowadzić do liczenia terminu przedawnienia właśnie od tego momentu, co oznacza, że licznik już bije.
W skrajnym przypadku termin przedawnienia może upłynąć już z końcem 2025 roku.
Skuteczne metody przerwania biegu przedawnienia
Aby zabezpieczyć swoje roszczenia przed przedawnieniem, musisz podjąć konkretne, formalne działania prawne. Nie wszystkie formy kontaktu z bankiem skutecznie przerywają bieg przedawnienia.
Co NIE przerywa biegu przedawnienia?
- Nieformalna rozmowa z doradcą bankowym
- Konsultacja z prawnikiem
- Zapytanie mailowe do banku bez formalnego charakteru reklamacji
- Nieformalne zgłoszenie zastrzeżeń do umowy
Skuteczne metody przerwania przedawnienia:
- złożyć reklamację lub wezwanie do zapłaty,
- złożyć pozew do sądu,
- wszcząć postępowanie polubowne lub mediację.
Skonsultuj z nami, która forma będzie dla Ciebie najbezpieczniejsza.
Kiedy warto rozpocząć walkę z bankiem?
Biorąc pod uwagę ryzyko przedawnienia, najlepszym momentem na rozpoczęcie działań prawnych jest TERAZ. Oto powody, dla których nie warto zwlekać:
- Każdy miesiąc zwłoki może zadziałać na Twoją niekorzyść w kontekście liczenia terminu przedawnienia
- Nieprzedawnione roszczenia mogą być warte dziesiątki, a nawet setki tysięcy złotych
- Sytuacja prawna zmienia się dynamicznie – niektóre sądy zaczynają rygorystycznie interpretować pojęcie „wiedzy konsumenta”
Zabezpiecz swoje prawa zanim będzie za późno
Jeśli posiadasz kredyt walutowy złotowy lub konsumencki i podejrzewasz, że Twoja umowa zawiera klauzule abuzywne, nie zwlekaj. Prześlij do nas swoją umowę kredytową i historię spłat. Wykonamy bezpłatną analizę i pomożemy Ci zrozumieć, ile możesz odzyskać i czy grozi Ci przedawnienie.
W RozliczBANK.pl jesteśmy po Twojej stronie. Działamy z doświadczoną kancelarią, która skutecznie walczy o prawa kredytobiorców.
Zrób pierwszy krok i sprawdź swoją umowę BEZPŁATNIE!
Jeśli masz wątpliwości, czy przedawnienie roszczeń kredytowych już nastąpiło – skontaktuj się z naszym zespołem.
Zaufaj wiedzy i doświadczeniu. Działaj zanim zrobi to bank.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy prawnej.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dowiedz się więcej: Orzecznictwo TSUE w sprawach frankowych
Przeczytaj także: Jak działa sankcja kredytu darmowego?
![Ustawa frankowa 2025 – co zmienia dla kredytobiorców? [Analiza projektu UD184]](https://rozliczbank.pl/wp-content/uploads/2025/07/ustawa-frankowa-2025-ud185-768x494.png "Ustawa frankowa 2025 – co zmienia dla kredytobiorców? [Analiza projektu UD184] 5")
