Projekt ustawy o kredycie konsumenckim oraz o zmianie ustawy o prawach konsumenta (numer UC82) wprowadza kluczowe zmiany w polskim prawie finansowym. Nowe przepisy, które wejdą w życie 20 listopada 2026 roku, znacząco wzmocnią ochronę konsumentów korzystających z kredytów.
Najważniejsze zmiany w ustawie o kredycie konsumenckim
1. Zniesienie limitu kredytu konsumenckiego
- Obecny limit 255 550 zł zostanie zniesiony
- Wszystkie kredyty konsumenckie będą objęte nową ustawą
- Lepsza ochrona konsumentów niezależnie od kwoty kredytu
2.Zaostrzenie oceny zdolności kredytowej
Nowe przepisy wprowadzają:
- Obowiązek szczegółowej analizy dochodów i wydatków
- Prawo konsumenta do otrzymania wyjaśnień w przypadku odmowy kredytu
- Wgląd w szczegółowe uzasadnienie decyzji kredytowej
3.Przejrzyste informacje o kredycie
- Standardowy formularz informacyjny (1-2 strony), którego celem jest łatwiejsze porównywanie ofert kredytowych
- Czytelne przedstawienie wszystkich kosztów
4.Nowe zasady reklam kredytowych
Wprowadzono zakazy:
- Tworzenia przekonania, że kredyt poprawia sytuację finansową
- Prezentowania kredytu jako substytutu oszczędności
- Obowiązkowe ostrzeżenia o kosztach kredytu
Implementacja dyrektyw UE w Polsce
Projekt UC82 wdraża dwie kluczowe dyrektywy:
Dyrektywa 2023/2225/UE - nowy akt o kredytach konsumenckich:
- Pełna harmonizacja ochrony konsumenta w UE
- Dostosowanie do cyfrowych produktów finansowych
- Zastępuje poprzednią dyrektywę z 2008 roku
Dyrektywa 2023/2673/UE - usługi finansowe online:
- Model „one stop shop” dla informacji konsumenckich
- Szczególne prawa odstąpienia od umów online
- Wzmocnienie ochrony w kanałach cyfrowych
Nowe obowiązki kredytodawców
Rejestracja i nadzór
- Obowiązkowa rejestracja instytucji pożyczkowych
- Wzmocniony nadzór nad rynkiem kredytowym
- Wyższe standardy działalności
Zachęty do restrukturyzacji
- Wakacje kredytowe jako standard
- Możliwość wydłużenia terminów spłaty
- Wsparcie dla konsumentów w trudnej sytuacji
Sankcje za naruszenie przepisów
Nowa ustawa przewiduje regulacje karne za:
- Brak przejrzystej informacji o kredycie
- Omijanie zasad oceny zdolności kredytowej
- Nieprawidłowości w reklamie produktów kredytowych
Zakres i wyłączenia nowej ustawy
Co obejmuje ustawa:
- Kredyty konsumenckie bez limitu kwotowego
- Pożyczki niezabezpieczone hipotecznie
- Umowy odroczenia płatności
- Działalność SKOK-ów
Wyłączenia z ustawy:
- Umowy maklerskie
- Ugody sądowe
- Odwrócone kredyty hipoteczne
- Kredyty pracownicze
- Pożyczki lombardowe
Wpływ na Sankcję Kredytu Darmowego
Co z sankcją kredytu darmowego?
Zmiany w projektowanej ustawie o kredycie konsumenckim, szczególnie te dotyczące oceny zdolności kredytowej, przejrzystości informacji i zaostrzenia zasad reklam, mogą pośrednio wpłynąć na kwestie związane z tzw. „sankcją kredytu darmowego” — czyli sytuacją, gdy kredytodawca nieprawidłowo nalicza koszty kredytu, a konsument może domagać się zwrotu tych kosztów lub unieważnienia opłat.
Jak mogą wpłynąć zmiany?
1. Przejrzystość i obowiązek informacyjny
Nowe przepisy nakładają obowiązek przekazywania konsumentowi czytelnych i jasnych informacji przed zawarciem umowy, co może zmniejszyć ryzyko nieprawidłowego naliczania kosztów przez kredytodawcę i ułatwić konsumentom dochodzenie swoich praw.
2. Rygorystyczna ocena zdolności kredytowej
Wprowadzenie obowiązku szczegółowej oceny zdolności kredytowej konsumenta ma na celu ograniczenie nieuczciwego udzielania kredytów, co może zmniejszyć liczbę problematycznych umów, które potem są przedmiotem sporów o sankcję kredytu darmowego.
3. Nowe regulacje dotyczące reklam
Zakaz reklam sugerujących, że kredyt poprawia sytuację finansową, może wpłynąć na ograniczenie wprowadzania konsumentów w błąd, co również może mieć związek z roszczeniami wynikającymi z nieuczciwych praktyk.
4. Czy zmiany usuną sankcję kredytu darmowego?
Nie jest to bezpośredni cel tych regulacji — sankcja kredytu darmowego (czyli np. unieważnienie kosztów kredytu w przypadku naruszenia przepisów) nadal będzie obowiązywać na podstawie istniejących przepisów prawa cywilnego i konsumenckiego. Projekt ustawy raczej wzmacnia ochronę konsumentów, co może skutkować mniejszą liczbą przypadków nadużyć, a jednocześnie ułatwi konsumentom dochodzenie roszczeń.
Harmonogram wdrożenia
- 20 listopada 2025 – ostateczny termin implementacji dyrektywy UE
- 20 listopada 2026 – wejście w życie nowych przepisów w Polsce
- Obecnie – brak informacji o dalszych etapach procedury legislacyjnej
Podsumowanie: Co oznacza nowa ustawa dla konsumentów?
Na stronie gov.pl dostępne są szczegółowe informacje na temat celów projektu, które obejmują m.in. wdrożenie dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 oraz 2023/2673, mających na celu wzmocnienie ochrony konsumentów korzystających z kredytów konsumenckich oraz harmonizację przepisów w całej UE.
Projekt UC82 to znaczące wzmocnienie ochrony konsumentów na rynku kredytowym. Kluczowe korzyści to:
- Lepsza informacja przed zawarciem umowy
- Rygorystyczna ocena zdolności kredytowej
- Przejrzyste zasady reklamy kredytów
- Zachęty do restrukturyzacji zadłużenia
- Wyższe standardy działalności kredytodawców
Nowe przepisy mają na celu harmonizację ochrony konsumentów w całej UE i dostosowanie regulacji do cyfrowych produktów finansowych.
Artykuł przygotowany na podstawie projektu ustawy o kredycie konsumenckim UC82 dostępnego na gov.pl. Informacje aktualne na dzień publikacji.
![Proces z bankiem o kredyt frankowy – jak się przygotować? [Przewodnik 2025]](https://rozliczbank.pl/wp-content/uploads/2025/05/instrukcja-jak-przygotowac-sie-do-procesau-z-bankiem-768x494.webp "Proces z bankiem o kredyt frankowy – jak się przygotować? [Przewodnik 2025] 4")
